Śruby - podział ze względu na budowę

Śruby należą do najczęściej używanych elementów łącznych. Ich zastosowanie jest bardzo szerokie, dlatego też powstało wiele rodzajów, które różnią się kształtem i przeznaczeniem. Trudno jest opisać wszystkie możliwe klasyfikacje, dlatego postanowiliśmy scharakteryzować podziały pod względem budowy.

 

Podział ze względu na kształt łba

Śruby mogą różnić się kształtem lub rodzajem łba, trzpienia i zakończenia. Dodatkowo każda grupa zawiera różne długości i średnice. Dokładne informacje można znaleźć w normie PN-91/M-82055.

 

Najczęściej stosowany podział dotyczy kształtu łbów, które występują w formach:

  • sześciokątnej,

  • czworokątnej,

  • trójkątnej,

  • kulistej,

  • grzybkowej,

  • walcowej,

  • walcowej soczewkowej,

  • walcowej radełkowanej,

  • oczkowej,

  • skrzydełkowej (motylkowej),

  • z uchem,

  • stożkowej,

  • stożkowej soczewkowej,

  • bez łba.

W przypadku potrzeby regulacji używane są śruby skrzydełkowe. W branży meblarskiej oraz przy mocowaniu części w kosiarkach rotacyjnych lub innych maszynach sprawdzają się śruby z płaskim łbem stożkowym, które najczęściej występują z gniazdem sześciokątnym. Śruby z uchem umożliwiają mocowanie lin, które pomagają przenosić ciężary o niewielkiej wadze.

Inne podziały śrub

Pod względem budowy trzpienia śruby dzielą się na trzpień równy średnicy gwintu, zbliżony do średnicy gwintu oraz pasowany. Gwint może być na całej długości śruby lub tylko na jej części. Zakończenia trzpienia są płaskie, soczewkowe, ścięte, stożkowe, wgłębione lub z czopem. Czop z kolei występuje w wersji płaskiej, walcowej, walcowej z otworem, soczewkowej i stożkowej. Wybór rodzaju trzpienia oraz zakończenia zależny jest od zastosowania, rodzaju i grubości materiału oraz przeznaczenia elementów łącznych. W zależności od sposobu wkręcania śruby mogą być z gniazdem lub bez gniazda. W tym wypadku wybór jest uzależniony od narzędzia, jakim będziemy się posługiwać. Gniazdo najczęściej występuje w wersji sześciokąta do kluczy imbusowych, rowka do wkrętaka lub wgłębienia krzyżowego. Śruby mogą zawierać także dodatkowe elementy jak np. nosek, wieniec, podsadzenie lub odsadzenie. Dzielą się one także na klasy wytrzymałości na rozciąganie, którą oznacza się symbolem RM oraz na klasy granicy plastyczności opisywaną parametrem Re.